Co na to „Połaniec”?

Kolejnym występującym Ekspertem był Zdzisław Skorupa, Kierownik Projektu z Biura realizacji inwestycji „Zielony Blok” w Elektrowni Połaniec GDF Suez Polska. Ekspert opowiedział o planach i rozważanych kierunkach zagospodarowania popiołów z kotła fluidalnego opalanego na biomasę w najnowszej inwestycji GDF Suez. Rozmiar i zasięg realizowanej inwestycji, sprawia że kwestia zagospodarowania UPS z biomasy nabiera strategicznego charakteru dla przedsiębiorstwa. Trafne decyzje w tym względzie mogą bowiem zaowocować dobrymi praktykami dla światowego sektora energetyki wytwórczej. Inwestycja w „Zielony Blok” jest obecnie największą inwestycją biomasową na świecie. GDF SUEZ rozważa obecnie następujące kierunki zagospodarowanie biomasowych UPS'ów, z uwzględnieniem koniecznych zmian w otoczeniu regulacyjnym:

ñ  Popiół denny – wykorzystanie jako materiału podsypkowego do budowy dróg, zmieszanie z popiołem z węgla(?)  i wykorzystanie jako składnika namiaru surowcowego do produkcji klinkieru: jego zawartość w mieszaninie wynosiłaby max 3% całości popiołu. Przy czym, wskazany jest:

◦   Przegląd przepisów prawa i stosowanych praktyk w krajach UE dotyczących utylizacji popiołów lotnych i pozostałości ze złóż fluidalnych powstałych w wyniku spalania biomasy.

ñ  Popiół lotny  –  ostateczny kierunek zagospodarowania będzie określony po wyprodukowaniu pierwszej partii popiołu i po wykonaniu analizy; obecnie rozważa się wykonanie linii do granulowania popiołu lotnego  (zwilżania(?) i wykorzystaniu go do nawożenia pól, lasów. Wskazania:

◦   Uzyskanie akceptacji Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych odnośnie zastosowania popiołów i pozostałości ze złóż fluidalnych z biomasy do nawożenia i polepszania gleb obszarów leśnych) - konieczne jest stworzenie warunków umożliwiających prowadzenie działalności w tym kierunku

◦   Modyfikacja ubocznych produktów spalania z biomasy tak, aby zgodnie z wymogami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 5 kwietnia 2011 (Dz. U. 86 z 2011) mogły być używane do nawożenia bądź ulepszania gleb.

Zdaniem Zdzisława Skorupy „należy coś zrobić aby stworzyć możliwość zagospodarowania popiołów na cele rolnicze. Należy zrobić również rozpoznanie możliwości zastosowania UPS z biomasy w innych gałęziach gospodarki: np. do produkcji cementu oraz zapoznać się z doświadczeniami innych krajów w tym względzie”.  Przykłady wykorzystania klasyfikowanych UPS do produkcji spoiw specjalnych i materiałów budowlanych przytoczył następnie dr inż. Stefan Kubica z Instytutu Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników.

Klasyfikacja kodów odpadów

„Problematyczną jest również kwestia uporządkowania klasyfikacji kodów odpadów” - mówi Jarosław Duda, Główny Specjalista ds. zarządzania ryzykiem GDF Suez Polska.  Zdaniem dr Krzysztofa Sadowskiego:

„Odpady denne ze złoża fluidalnego powstałe w wyniku spalania biomasy zwykle są kwalifikowane jako odpady równorzędne z odpadami ze złóż fluidalnych ze spalania węgla (kod 10 01 24) – jako niebezpieczne, gdyż nie ma w rozporządzeniu wyodrębnionej grupy dla tych odpadów. W zasadzie odpady te niczym się nie różnią od popiołów lotnych poza znacznie większą ilością piasku ze złoża. Propozycja jest taka by stworzyć wydzieloną grupę dla tych odpadów jako inne niż niebezpieczne z wymogami jak dla popiołu – kod (10 01 03)”. 

Wykorzystanie UPS w rolnictwie oraz jako źródło pokarmowe dla roślin

Ostatni blok tematyczny poświęcony był prezentacji dobrych praktyk i pomysłów na zagospodarowanie UPS   z biomasy do: rewitalizacji siedlisk leśnych, jako potencjalnego źródła składników pokarmowych dla roślin oraz do rolniczego wykorzystania popiołów. Kolejno swoimi doświadczeniami dzielili się: dr Ireneusz Olejarski z Instytutu Badawczego Leśnictwa, Prof. dr hab. Robert Maciorowski z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego oraz Dr inż. Roman Wacławowicz z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. 
Zdaniem Prof. Maciorowskiego „...istnieje silna bariera psychologiczna jeśli popioły do ewentualnego wykorzystania są odpadami z procesów wytwórczych energetyki zawodowej. Dobrym pomysłem natomiast jest wykorzystanie popiołów na terenach, z których dana partia biomasy została pozyskana do spalenia (o ile dana partia biomasy nie była mieszana z innym paliwem i substancjami do procesu spalania). W takim przypadku nie zaistniałoby żadne zagrożenie skażenia popiołami zarówno gleby jak i roślin”. 

Dr Krzysztof Sadowski z Elektrociepłowni Białystok stwierdził dodatkowo, iż „użycie odpadów paleniskowych ze spalania biomasy do nawożenia i polepszenia gleb na plantacjach energetycznych w celu ponownego wytworzenia biomasy nie powinno mieć ograniczeń wynikających żadnych aktów prawnych. Popiół z biomasy to składniki mineralne. Wydaje się czymś całkowicie naturalnym, że te pozostałości powinny być na powrót zwracane do gleby, co stworzyłoby zamknięty obieg składników w środowisku. Przeszkodą dla takiego sposobu zagospodarowania popiołów są aktualne przepisy dotyczące procesu odzysku R10. Ich skład np. w porównaniu do osadów ściekowych wydaje się być znacznie korzystniejszy dla celów polepszenia gleb”.

Pozytywne wyniki badań nad wykorzystaniem UPS w rolnictwie

Zwieńczeniem debaty na temat wykorzystania popiołów ze spalania biomasy do wykorzystania w rolnictwie, były doświadczenia zaprezentowane przez Dr inż. Romana Wacławowicza z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Ekspert pokazał pozytywne wyniki badań na temat wpływu popiołów przemysłowych pochodzących z Elektrociepłowni Czechnica oraz popiołów „lokalnych” na plonowanie przenżyta jarego i właściwości siedliska glebowego. 

Co dalej z UPS z biomasy? - wnioski z debaty branżowej

„Istota debaty jaka odbyła się podczas seminarium sprawia, iż jako Organizatorzy nie możemy pozostać obojętni względem tak problematycznych kwestii jakimi są braki w otoczeniu regulacyjnym dotyczącym zagospodarowania UPS z biomasy- mówi Maria Przekopowska. „Wykorzystanie biomasy w przedsiębiorstwach sektora energetyki wytwórczej wzrasta lawinowo więc problem zagospodarowania UPS również będzie się nasilać. Dlatego też, wraz z Ekspertami seminarium zdecydowaliśmy się sformułować list otwarty, będący zbiorem postulatów i sugestii przedstawicieli i pracowników branży energetycznej, który będziemy przesyłać do stosownych  organów regulujących rynek.  Prezentując listę konkretnych propozycji dotyczących zreformowania regulacji, możemy wyrazić głęboką nadzieję, że konkretne resorty uwzględnią  je w swoich pracach nad  nowymi przepisami” - dodaje.